Το παράδειγμα της Ισλανδίας

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Τον Οκτώβριο του 2008 η Ισλανδία ήρθε αντιμέτωπη με μία άνευ προηγουμένου οικονομική κατάρρευση καθώς το Χρηματιστήριο και οι τράπεζες της χρεοκόπησαν. Ύστερα από πανεθνικές διαμαρτυρίες, τα κυβερνώντα κόμματα αποφάσισαν ότι οι πολίτες θα πρέπει να αναμειχθούν στη δημιουργία ενός νέου Συντάγματος. Το Συνταγματικό Συμβούλιο πήρε εντολή να το αναλάβει, το 2010, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα ενός συμβουλευτικού φόρουμ πολιτών(National Forum) καθώς και διαφημίζοντας εκτενώς το κάλεσμα για προτάσεις των πολιτών, των ομάδων συμφερόντων και άλλων μερών.

Τα κύρια θέματα που παρατήρησε το Συμβούλιο κατά τη διάρκεια των εργασιών του, ήταν τρία: η κατανομή εξουσίας, η διαφάνεια και η ευθύνη. Το Συμβούλιο αγωνίστηκε για να αυξήσει την κατανομή εξουσίας με ένα πιο ξεκάθαρο διαχωρισμό μεταξύ των τριών κλάδων της εξουσίας. Επιπλέον, προέβλεψε την αυξημένη δημόσια συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Επιπροσθέτως, έδωσε έμφαση στη σαφή και κατανοητή παρουσίαση του Συντάγματος, αναφορικά με τη διατύπωση και τη συνολική δομή. Τέλος, έδωσε μεγάλη σημασία στο ποιος κατέχει την εξουσία σύμφωνα με το Σύνταγμα, άρα και την ευθύνη.

Το Συνταγματικό Συμβούλιο είχε ως στόχο να διασφαλίσει ότι το κοινό είναι ενημερωμένο ενώ οι εργασίες βρίσκονταν σε εξέλιξη. Σε αυτό το πλαίσιο ήταν δυνατόν να δει κανείς τις εξελίξεις στο κείμενο μίας μελλοντικής πρότασης και να κάνει σχόλια. Επιπλέον, το Συμβούλιο έδωσε τη δυνατότητα στο κοινό να στέλνει επώνυμα μηνύματα τα οποία δημοσιεύονταν στη διαδικτυακή του σελίδα και οι πολίτες μπορούσαν να διαβάσουν και να σχολιάσουν, γεγονός που πυροδότησε μία ζωντανή συζήτηση μεταξύ τους.

Το Συνταγματικό Συμβούλιο χρησιμοποίησε επίσης με καινοτόμο τρόπο το Internet(Facebook,Youtube,Twitter,Flickr), καθιστώντας την Ισλανδία την πρώτη χώρα που χρησιμοποίησε τη μέθοδο του “crowdsourcing” ως μέσο για τη δημιουργία ενός Συντάγματος. Κάθε μέρα σύντομες συνεντεύξεις με αντιπροσώπους ανεβάζονταν στο YouTube και στο Facebook.Κάθε Πέμπτη στη 13:00 γινόταν ζωντανή αναμετάδοση των συναντήσεων του Συμβουλίου στην αντίστοιχη ιστοσελίδα αλλά και στο Facebook. Ήταν επίσης διαθέσιμα τα προγράμματα όλων των συναντήσεων καθώς και οι σημειώσεις από τις συναντήσεις των ομάδων, του Διοικητικού Συμβουλίου καθώς και των εργασιών του Συμβουλίου. Επιπλέον, η ιστοσελίδα περιελάμβανε τακτικά, νέα από τις εργασίες του Συμβουλίου καθώς και εβδομαδιαίο newsletter. Τέλος, προβάλλονταν διαφημίσεις στα ΜΜΕ οι οποίες ενθάρρυναν τους πολίτες να προσέχουν το τι συμβαίνει και να κάνουν σχόλια.

Ως αποτέλεσμα των προαναφερθέντων, δημιουργήθηκε ένα προσχέδιο ενός νέου Συντάγματος, το οποίο πρέπει να εγκριθεί από το Ισλανδικό Κοινοβούλιο(Althingi). Είναι νωρίς για να βγάλουμε συμπεράσματα αλλά σε κάθε περίπτωση ο ισλανδικός λαός ανέτρεψε τα δεδομένα και έκανε ένα μεγάλο βήμα προς την ενδυνάμωση και ενθάρρυνση της Δημοκρατίας, καθώς έδωσε έμφαση στην ανοιχτή επικοινωνία με τον Ισλανδικό λαό και έδωσε στους πολίτες τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στη διαμόρφωση ενός νέου Συντάγματος της Δημοκρατίας της Ισλανδίας.

Επιμέλεια κειμένου: Κατερίνα Μετιτανίδου – Δημοκρατία Ιδεών

Πρακτικές πληροφορίες για την περίπτωση της Ισλανδίας:
Επιμέλεια παρουσίασης: Μαίρη Καρατζά – Place Identity NGO